De Kroniek van Amid Faljaoui – UBERISATIE VAN DE WERELD

De digitale revolutie is voor de ene een risico, voor de andere een fenomenale uitdaging. De kansen? Die zijn er vaak voor de klanten-consumenten. De bedreiging? Die ligt in het kamp van bedrijven die alleen maar tussenpersoon zijn zonder grote toegevoegde waarde. Internet is trouwens een echte machine die tussenpersonen uitschakelt. Dat stelt iedereen vast. Kijk maar naar de verdwijning van platenwinkels (muziek), kioskhouders (pers) en loketbedienden (post en banken). Maurice Lévy, de baas van Publicis, de tweede grootste reclamegroep ter wereld, realiseerde het zich voor anderen dat deden. Hij aarzelde eind 2014 niet om aan de Financial Times te antwoorden dat het zijn grootste obsessie is ‘om op een dag wakker te worden en te merken dat zijn sector ver-Uberd werd’.
De term ‘uberisatie’ is trouwens dankzij hem een modewoord geworden. Hij wijst op het feit dat een speler (zoals Uber) erin slaagt om via een digitaal platform een volledige sector (die van de taxi’s) uit te schakelen als tussenpersoon. De waarde van Uber wordt geraamd op 50 miljard dollar, met 1000 loontrekkenden en zonder taxivloot! En daarmee stopt het niet. Geen enkele sector is veilig voor de om zich heen grijpende uberisatie. Onlinewinkels zijn op weg om de leiding te nemen op het vlak van alle niet-voedingsproducten. De hypermarkten lopen dus een groot gevaar. Voor bepaalde bedrijfssectoren is er al niets meer aan te doen. Het bewijs? De meeste rekken verdwijnen geleidelijk uit de hypermarkten, zoals boeken, cd’s, televisies en elektronische apparaten. Samengevat: alles wat niet eetbaar is, dreigt uit de rekken van de hypermarkten te verdwijnen door de concurrentie van Amazon – of in België van een bedrijf als Coolblue.
Andere sectoren zien de alarmsignalen al flikkeren. Dat is onder meer het geval voor de post. De digitalisatie van brievenpost en facturen (!) duwde het aantal verzonden enveloppes de dieperik in. Zet de huidige curve voor bijvoorbeeld Frankrijk zich door? Dan lijkt het waarschijnlijk dat tegen 2030 de laatste postbode de laatste enveloppe in een brievenbus dropt. Identieke alarmsignalen voor de verzekeringssector. Wat blijft er straks bijvoorbeeld over van het concept van de onderlinge verdeling van de risico’s? Want dan maken big data het mogelijk om de gegevens van iedere klant met grote nauwkeurigheid vast te leggen. Bijvoorbeeld dat de heer Janssens zes keer minder risico loopt om een auto-ongeval te hebben of een hartcrisis door te maken dan zijn buurman, de heer Peeters. En wat is het lot van verzekeringsmakelaars? Volgens het adviesbureau Roland Berger verloopt het makelaarsberoep in de toekomst voor 90 procent volautomatisch. De banken zitten in hetzelfde schuitje. De FinTechs, start-ups waarbij technologie en financies samenvloeien, proberen om ook bankverrichtingen zonder tussenpersonen te laten verlopen. We zijn al zover dat een bankdirecteur op een interne vergadering stelde: “Ah ja, het is best mogelijk dat we verdwijnen”. De bekentenis van de bankier zegt veel over deze sluipende, maar reële uberisatie van onze economische omgeving. Het bloedbad leidt op korte termijn ook tot een vrolijke stemming: bij de consumenten. Zij verwerven immers een nooit eerder geziene vrijheid en macht in dit verhaal. Maar op middellange termijn zullen diezelfde consumenten ontdekken dat de uberisatie miljoenen arbeidsplaatsen doet verdwijnen, misschien zelfs de hunne. De vraag die iedereen op de lippen brandt, is: komen er nieuwe arbeidsplaatsen ter vervan- ging? Hoe dan? En op tijd vóór een sociale bom barst? Op dit ogenblik zijn er nog geen pasklare antwoorden. En natuurlijk is alles nog niet verloren: de geschiedenis bewijst dat ‘creatieve vernietiging’ – een troetelbegrip van de Oostenrijkse economist Joseph Schumpeter – altijd stoelt op de meest pes-
simistische scenario’s. Met andere woorden: het stukje wereld dat verdwijnt, is zichtbaar, maar het stukje vol nieuwe beloftes komt nog niet meteen duidelijk in beeld. De uitdaging ligt vooral bij de politieke beleidsvoerders. Zij moeten deze transitie van ‘vernietiging’ naar ‘schepping’ in goede banen leiden. En dat is geen klein bier!

Commentaires

comments